بایگانی برچسب: s

کتاب

دنیای کتاب ها، دنیای رنگارنگی است. کتاب می تواند انسان را سوار بر خیال کند و به دنیاهای ناشناخته ببرد. کتاب همچنین می تواند عقاید و افکار های جدید پیش پای انسان بگذارد و حتی افکار و عقاید انسان را به چالش بکشد.

به راستی که دنیای کتاب ها، دنیایی مملو از ماجراجویی است. اگر غرق در کتاب شوی و با متنش ارتباط برقرار کنی دیگر زمان از دستت خارج می شود و ساعت ها می گذرند بی آنکه متوجه گذر زمان باشی.

از وقتی اوقات فراغتم را بیشتر با کتاب ها می گذرانم دیگر علاقه ام به فیلم و تلویزیون کم تر شده است برایم خسته کننده شده اند. دوستانم می گویند تغییر کرده ام ذهنم باز تر شده است و خودم حس می کنم دیگر تعصبم بر برخی افکار و عقایدم کمتر شده است. دیگر واقعا نمی دانم چقدر درست هستم. قبلا می توانم بگویم افکار خودم را خیلی قبول داشتم اما حالا آن چسبندگی به افکار و درست پنداریشان جایش را به یک تردید داده است. تردیدی که مبهم است. کل وجودم مبهم شده است آن حس منیتم تار شده است و سبک تر از گذشته هستم و احساس راحتی بیشتری دارم.

تازه می فهمم نویسندگان چه مشقاتی برای نوشتن می کشند و چه هنری به خرج می دهند و نمی دانم یک حس و حالی از بعضی کتاب ها می گیرم که انگار حرف های نگفته ی نویسنده هستند. نویسنده جایی را نداشته است تا حرف هایش را بزند و لاجرم قلم در دست گرفته است و نوشته و نوشته.

هنوز فکر می کنم سفر من در دنیای کتاب ها بیشتر به طول بینجامد ما تازه با هم اخت شده ایم و من هنوز به آن تشنگی که باید برای آموختن نرسیده ام. هنوز خیلی از کتاب ها هستند که به نظرم عجیب و غریب می آیند و هنوز نمی توانیم هنر نویسنده یشان را درک کنم.

آخر به من حق بدهید من تمام عمرم سرم در عدد و رقم بوده است و دنیا را با منطق ریاضی می دیده ام حال چگونه می توانم به این سرعت این عینک ریاضی را کنار بگذارم و جهان را همان طور که هست ببینم؟!

بشر روز به روز پیشرفت می کند اما کتاب قرن هاست که راه ارتباطی انسان ها با هم بوده است اندیشه هایی از گذشته های دور به وسیله ی کتاب ها به ما رسیده است. اندیشه هایی از آن سر کره ی زمین با کتاب به دست ما رسیده است و اندیشه های من هم روزی در همین کتاب ها به دست کسی می رسد که در زمان و مکان متفاوتی از من قرار دارد.

تعامل سنتگرایان و نوگرایان

امروزه ما در کشورمان در حال گذار به سمت نوگرایی و تجدد هستیم اما گروه هایی که در حال سازماندهی و تبلیغ نظراتشان هستند به چند شاخه و زیر شاخه تقسیم می شوند.

طی ارتباطاتی که در چند سال اخیر با اندیشمندان داشته ام به نظرم ما سه گروه کلی اندیشمند داریم:

  • سنتگرایان
  • نوگرایان
  • روشنفکران دینی

سنتگرایان

سنتگرایان اندیشمندانی هستند که اسلام و شیعه پایندی دارند و در صدد حفظ ارزش های سنتی هستند که خود دو گروه هستند عده ای افراطی هستند و عده ای دیگر معتدل هستند. متأسفانه مباحثه با افراطیون تقریبا غیر ممکن است زیرا بسیار متعصب هستند و اعتدالیون با دیگر گروه ها بحث می کنند اما باز هم کمی متعصب هستند و آخر بحث کماکان بر سر نظر خود پافشاری می کنند.

نوگرایان

نوگرایان به دنبال تبیین دستور العملی می گردند تا ایران را به سمت تجدد و غرب به پیش ببرند. این گروه هم خود دو زیر شاخه دارند. نوگرایانی که می خواهند دقیقا همان ارزش های مدرنیته را در ایران پیاده کنند و به جد از این ارزش ها دفاع می کنند ( به نظرم این طور دفاع از مدرنیته نوعی تعصب است و از روشنفکر انتظار نمی رود!) و گروهی دیگر که سعی دارند به تفاهمی میان مدرنیته و سنت دست پیدا کنند.

روشنفکران دینی

این گروه اغلب تحصیلات حوزوی هم دارند و گرایش های دینی و مذهبی دارند اما طی دوران تحصیل به این نتیجه رسیده اند که سنت امروزه جوابگوی مسائل ما نیست و در نتیجه به تحصیل و تحقیق به شکل آکادمیک پرداخته اند. این افراد از آن جایی که تعامل زیادی با سنتگرایان و نوگرایان داشته اند می توانند هر دو گروه را به خوبی بفهمند و خوب به نظر می آید اندیشه ی این گروه از اندیشمندان برای امروز ما راهگشا خواهد بود.

نمونه ی بارز روشنفکران دینی جناب آقای دکتر عبدالکریم سروش هستند در ادامه فیلمی از ایشان را به اشتراک خواهم گذاشت که نظراتشان واقعا قابل تأمل است در چند روز اخیر ایشان سخنرانی داشته اند که نظری در مورد رهبر انقلاب اسلامی آقای خمینی دادند که بسیار بین ما بحث برانگیز شد و خوب از ایشان انتظار چنین اظهار نظری نمی رفت اما این باعث نمی شود ما به دیگر نظرات ایشان بدبین شویم ایشان هم مثل هر کس دیگر مختار هستند نظر بدهند گاهی هم ممکن است از نظر عده ای اشتباه باشد.

ما مردمی هستیم که اجدادمان به یک نفر اقتدا می کردند و بدون تقریبا هیچ فکری از او تقلید می کردند و تمامان هم این روحیه را هنوز در خودمان داریم بنابراین مجبوریم با دید شکاکانه، پرسشگرایانه و بدبینانه ( بدبینی از این نظر که هر انسان ممکن است اشتباه کند نه اینکه نیت بدی دارد ) به نظرات اندیشمندان بنگریم تا کم کم ذهنمان باز شود و بتوانیم خوب ببینیم، رشد فکر ی کنیم و اندیشه کنیم.

تجربه ی شخصی من که به ویژه به روشنفکران دینی پیشنهاد می کنم این است که قضیه ی غار افلاطون را همیشه به خاطر داشته باشند دقیقا مصداق امروز ماست و ما برای آگاهی دادن به اقشار مختلف جامعه نیازمند صبر زیاد و اعصاب فولادین هستیم. اگر از واژه ی ما استفاده کردم به خاطر این بود که خودم را شاگرد این گروه از اندیشمندان می دانم و سعی در انتشار دیدگاههایشان دارم.

تجربه ی شخصی من که به ویژه به روشنفکران دینی پیشنهاد می کنم این است که قضیه ی غار افلاطون را همیشه به خاطر داشته باشند دقیقا مصداق امروز ماست و ما برای آگاهی دادن به اقشار مختلف جامعه نیازمند صبر زیاد و اعصاب فولادین هستیم. اگر از واژه ی ما استفاده کردم به خاطر این بود که خودم را شاگرد این گروه از اندیشمندان می دانم و سعی در انتشار دیدگاههایشان دارم.

پیوند های مرتبط:

وحی، عبدالکریم سروش، فیلسوف و روشنفکر دینی