بایگانی برچسب: s

جزم اندیشی، جمود فکری و تقلید

تا چند سال پیش فکر می کردم خیلی خوب و درست می اندیشم البته بازخوردی که از دوستان و خانواده هم این بود که مرا عاقل و فهمیده می دانستند اما حال می بینم چقدر دچار جزم و جمود بودم.

تعاریف

جزم اندیشی: جزم اندیشی عبارت است از اندیشه ای محدود تفکری با علم کم که دنیا را ساده و بدون پیچیدگی می بیند افراد جزم اندیش را می توان عوام مردم دانست زیرا که علم کمی دارند و کمتر تفکر می کنند در این جا است که جزم اندیشی به ان ها کمک می کند که بین خود با مردم خط کشی کنند بگویند که اندیشه ما درست است و بقیه به یقین اشتباه می کنند.

جمود فکری: جانبداری خالصانه ، پرشور ، کوته ‌نظری و مصرانه از چیزی ، کسی و یا آئینی. به‌تعبیر دیگر سوگیری غیرمنطقی و افراطی در مورد هر موضوع ، مثل سیاست ، مذهب و غیره، حالتی که با داشتن عقاید قالبی ، جزمی و تغئیر ناپذیر مشخص می‌شود.

در مورد خودم

من در خانواده ی مذهبی و البته با والدین حزب اللهی متولد شدم و از همان ابتدا فشار زیادی برای یادگیری مطالب مذهبی روی من بود و این افراط گری مرا به یک تفریط کشانید تا اینکه روزی در کتاب ادبیات فارسی دوره ی راهنمایی حکایتی از گلستان سعدی دیدم بسیار با آن نوشته سعدی موافق بودم و با چشم خودم دیده بودم. با خودم گفتم عجب مرد عاقل و فهمیده است بروم کتاب هایش را بخوانم اما خوب در آن سن و با دانش و آگاهی آن زمان که داشتم نمی توانستم تشخیص دهم چقدر پندهای سعدی درست است و می توانم بگویم اکثرشان را چشم بسته پذیرفتم اما چند سال پیش که دوباره شروع به خواندن گلستان و بوستان کردم دیدم که چقدر افکار و باورهای اشتباهی که داشتم را از سعدی بدون شک پذیرفته بودم.

کمی که بزرگ تر شدم به حافظ پناه بردم، وقتی که می خواندمش حالم خوب می شد وقتی که از نظر روحی و روانی در شرایط مناسب نبودم. کم کم یک غیرتی نسبت به حافظ پیدا کردم و هر کس حرفی درباره اش می زد که آن بتی که من ساخته بودم مورد خطر قرار می گرفت بلافاصله شروع به دفاع از حافظ می کردم اما کم کم که با آثار مولانا آشناتر شدم دیدم در جاهایی تفکرشان متفاوت است و البته مقام مولانا هم در نظرم بسیار بالا بود.

به خودم و این تغییراتی که در جهت گیری ام داشتم نگاه کردم و دیدم من یک مقلدم روزی مقلد سعدی می شوم روزی مقلد حافظ روزی مولانا من از درون خودم فکری نمی کنم شاید ترس داشتم شاید تنبلی می کردم اما به هر صورت تفکر مستقل نداشتم و هنوزم به آن درجه نرسیده ام.

آنچه بین ما رواج دارد

ما فکر می کنیم جزم و جمود و تقلید کردن فقط در دین است اما این گونه نیست تا وقتی که نتوانیم تفکر انتقادی داشته باشیم از هر جریان فکری پیروی کنیم فقط یک پیرو خواهیم بود.

تا وقتی نوع پوشش افراد را معرف نوع دیدگاهشان بدانیم. طرز آرایش و پیرایش زنان و مردان را ملاکی برای تشخیص نوع دیدگاهشان بدانیم. تا وقتی که فکر کنیم با تغییر در ظاهرمان و حفظ کردن چند مطلب و درک سطحی از آن مطالب انسان دیگری شده ایم و حال در گروه دیگری از افراد جامعه قرار می گیریم و دیگران در مورد ما به گونه ای دیگر فکر می کنند ما از نظر فکری رشد نکردیم. صرفا تغییر موضع داده ایم و مرامی دیگر را برای ادامه زندگی انتخاب کرده ایم.

بعضی ها می گویند که علت این رفتار ما، راحت طلبی ماست البته که راحت طلب و تنبل هم هستیم اما اندیشمندان ما همیشه در انزوا هستند و بین مردم یا به قول خودشان عوام نمی آیند البته فکر می کنم ما عوام هم توقعاتی که آن ها دارند را برآورده نمی کنیم که آن ها این طور از ما فاصله می گیرند. ما حرف نمی زنیم و آخرش از هم دلخور می شویم در تمام ابعاد زندگی هم همین گونه ایم، یاد نگرفته ایم نیازها و احساساتمان را بازگو نکنیم شاید هم از بازگو کردنشان می ترسیم!

با دقت و تفکر بخوانیم:

جزم اندیشی – ویکی پدیا

دگماتیسم یا جزم اندیشی

تحجر و جمود فکری

منابع:

جزم اندیشی

تعصب و جمود فکری

رفتار

خیلی جوان تر که بودم فکر می کردم با هر کس باید مطابق رفتار خودش رفتار کرد البته نه به هر قیمتی ( به قیمت زیر پا گذاشتن هر ارزشی البته باز باید دید ارزش ها چیستند ) اما مثلا وقتی کسی رفتار خشونت آمیزی دارد باید از خشونت استفاده کرد وگرنه پر رو تر می شود. این دقیقا فکرم بود. اسمش را هم گذاشته بودم رفتار آیینه ای!

مشکل ایجاد شده توسط این فکر

حتی حالا هم که به اشتباه بودن این روش پی بردم باز هم گاهی همین رفتار را می کنم متاسفانه پاک کردن برنامه هایی که در سنین پایین در مغزمان وارد می شوند کار دشواریست نیازمند هوشیاری و تمرین زیاد است.

مشکل دیگر

همیشه از تقلید کردن خوشم نمی آمده اما متاسفانه مغزم به گونه ایست که در رفتار و گفتار به صورت خودکار از دیگران تقلید می کند، مثلا من مدتی به جنوب رفته بودم دایی هایم می گفتند لهجه ات بندری شده! مدتی تهران بودم همکلاسی هایم باز در مورد لهجه همین حرف را زدند. شاید از یک نظر هایی خوب باشد اما من فکر می کنم بیشتر می شود گفت که خوب نیست. اینکه رفتار و گفتار به جای اینکه از درون خودت کنترل و هدایت شود توسط تقلید از اطرافیان هدایت می شود خوب نیست.

این دو مشکل مدتی است که گرفتارم کرده اند و نمی توانم حلشان کنم نمی دانم باید چه کار کنم از چه دری وارد بشوم. اگر دیدگاهی دارید خوشحال می شوم بیان نمایید.

سپاس گزارم